La invento

La kapablo skribi dividas la pasintecon de la homo en prahistorion kaj historion. Unue argilo, poste ledo, papiruso kaj papero ricevis la markojn de la lingvo: makulojn de penso, ideojn frostigitajn por manĝi poste, voĉon kristaligitan en skribaĉoj.

Nuntempe la libroj estas ĉiutagaj tiagrade, ke ni konsideras ilian daŭron memkomprenebla. Tamen, kian rolon ludos la papero en la estonteco? Ne ridu! Ĝi ne estas vortludo. Ĉu vi ne notas viajn telefonnumerojn en elektronika agendo? Vi ne plu bezonas agendon kun folioj, ĉar la aparataĉo sufiĉas al vi. Vi ne plu skribas viajn rakontojn en kajero: nun vi uzas komputilon. Tamen, iun tagon la baterioj de la agendo elĉerpiĝas kaj viaj adresoj iras al la limbo; aŭ via hundo kuŝiĝas sur la ŝtopilo de la komputilo kaj via lasta rakonto, kiu estis fariĝonta via majstroverko, iras kun Dante promeni tra la infero.

Kio fariĝus el la homo, se estontece novaj rimedoj por konservi informojn tute anstataŭus la paperon? La libroj estus unue muzeaj objektoj, poste rememoro kaj fine nenio: ili enprofundiĝus en forgeson. La skribado mem povus malaperi. La informoj estus transdonataj rekte al la cerbo, sen la interveno de la okuloj, sen bezono de simboloj, papero aŭ inko.

Mi imagis momenton en la estonteco de la civilizo, kiam jam de jarmiloj oni ne uzas paperon, kaj oni ne konas la signifon de la vorto ‘libro’. La dependeco de la status quo de la informoj kondukas la aŭtoritatojn al paniko, kiam ili malkovras, ke iliaj konservometodoj povas fiaski en certaj cirkonstancoj. La neceso faras ilin inventistoj. Ni hodiaŭ uzus paperon por konservi la gravajn datumojn, sed en tiu estonteco, kie eĉ la skribita lingvo estas forgesita, kion ili inventus? Eble ili retrovus tion, kio hodiaŭ estas evidenta por ni. Ĝi povus esti bona temo por minirakonto. Io pli-malpli tia:

“(...) Baldaŭ oni malkovris, ke la ‘atako’, kiu tenis la centran sistemon nefunkcianta dum unu semajno, ne estis kaŭzita de viruso enŝovita de la rezistado, sed de ia aŭtoimuna reago de la centra komputilo: la aplikaĵo, kiu detektas kaj detruas la malicajn programojn, konfuzis pecojn de sia propra kodo kun eksteraj atakoj, kaj forviŝis partojn de si mem.

“Kiam oni informis la Federacion, ke, por la tria fojo, kelkaj dokumentoj de la universala arkivo koruptiĝis kiel rezulto de problemoj en la centra sistemo (inkluzive de la perdo de nereakireblaj datumoj pri la historio de la mondo antaŭ la jaro tri mil), ĝi komprenis, ke necesas pli fidinda rimedo ol la mega-kristaloj el silicio por konservi gravajn dokumentojn. Studoj estis faritaj, proponoj estis prezentitaj, sed nur unu ne dependis de la energio de la etero-reto por konservi la informojn. Ĝi estis brila invento, pro sia simpleco kaj efikeco, kiun mi provos priskribi ĉi-sube (avertante, ke mi ne konas la detalojn, ĉar la projekto ankoraŭ estas altnivela sekreto).

“Oni malkovris, ke specio de kano, kiu kreskas en la Muzeo de la Antaŭ-Kataklisma Mondo, indiĝena en la deltoj de ekvatora rivero sur la Tero, havas fibrecan tigon. Tranĉante tiun tigon en maldikajn lamenojn, kaj surmetante ilin alterne en tri aŭ kvar tavoloj, oni akiras ian flekseblan platan surfacon, kiu, post kiam ĝi estas submetita al la radiado de stelo, fariĝas seka, firma kaj blankeca. Aliflanke, miksante karbon kaj argilon (ambaŭ mineraloj ankoraŭ abundaj en la rezervoj de la Federacio) oni povas konstrui stangeton, kiu, eksponita al altaj temperaturoj, produktos instrumenton kapablan lasi nigrajn markojn, kiam oni frotas ĝin kontraŭ la jam priskribita blanka surfaco.

“La markoj ankoraŭ estas malklaraj, sed la esploristoj promesas rafini la teknologion de produktado de la surfaco kaj de la stangeto, ĝis ili akiros klarajn kaj kontroleblajn markojn. La plano de la Federacio, laŭ tio, kion mi eksciis, estas evoluigi kodon, sinsekvan sistemon de simboloj, kiu servu por kodi la penson kaj konservi, per nigraj markoj sur la blanka surfaco, la informojn, kiuj ankoraŭ restas en la universalaj arkivoj. Tiel oni evitos, ke la resto de la historio de nia civilizo perdiĝu por ĉiam en la forgeso, kiel amnezia anĝelo en la labirinta abismo de la entropio. (...)”

Kiam mi relegas tion, kion mi skribis, ŝajnas al mi, ke tio estus tro malmulte por minirakonto. Unue, ĝi estus ekster la kunteksto de la kolekto. Due, ĝi estas tro subita: la leganto sentus sin trompita. Eble mi povus aldoni al tiuj alineoj iom da enkonduka teksto, klarigante, kiel venis al mi la ideo de la rakonto, kaj mi metas ĝin ĉe la fino de la kolekto. Mi povus komenci, ekzemple, pli-malpli tiel: “La kapablo skribi dividas la pasintecon de la homo en prahistorion kaj historion”. Kaj de tie mi ekiras...