La fiŝkaptisto

La fiŝkaptisto malŝaltis la motoron. La boato glitis kelkajn momentojn pro inercio, ĝis ĝi haltis, pigre, kaj sen la maŝino ĝi komencis balanciĝi pli perforte. La direktoro, kapturnita de tiu ondanta karuselo super la abismo, alkroĉiĝis per ambaŭ manoj al la flankoj. La fiŝkaptisto, kvazaŭ li estus sur firma tero, stariĝis, eltiris la triopan reton el la sako kaj ĵetis la unuan ekstremon: la pezaĵo tuj sinkis kaj la buo, grandega kaj flava, restis dancanta sur la akvo. Falis la nokto.

— Ĝi estas bela vilaĝo — diris la direktoro, por diri ion.

— Ĝi estas malriĉa vilaĝo — diris la fiŝkaptisto, sen deturni la rigardon de la reto.

— Tial ni estas ĉi tie, Miguel, konstruante la havenon. Post kvin jaroj neniu rekonos ĉi tion.

— Ĝuste tion diras Juan Barrios.

Juan Barrios estis la plej maljuna kaj la plej ruza el la fiŝkaptistoj de Caña Brava, kaj li antaŭvidis tion antaŭ ĉiuj aliaj. De monatoj, la kamionoj de la nova fiŝkapta kompanio veturadis laŭ la polvaj vojoj ĝis la vilaĝo, ŝarĝitaj per materialoj por la haveno. La fiŝkaptistoj, kutimintaj lasi la boatojn je la bona volo de Dio, ligitajn per malnova ŝnuro al la trunko de iu ajn palmo aŭ ankritajn per rusta krankoŝafto duone enterigita en la sablo, ne sukcesis kompreni la celon de tiu malproporcia kaj longa kajo, kvazaŭ farita de gigantoj, aranĝita por dek grandaj ŝipoj. “De kie ili prenos tiom da fiŝ’, ke sufiĉu por pagi ĉion ĉi?”, demandis sin pli ol unu. Tiujn, kiuj iris peti laboron sur la ŝipoj venontaj, oni tuj forsendis: tiuj fiŝkaptaj ŝipoj estis la plej modernaj en la mondo, tute komputilizitaj, kaj japanaj maristoj venos por funkciigi ilin. “Se la kompanio metos dek ŝipojn fiŝkapti la tutan tagon ĉe ĉi tiu marbordo — estis dirinta Juan Barrios —, ne restos fiŝ’ por ni”. La junulo, kiu nun remis ĉe la pobo, Miguel Campos, estis kiel filo por Juan Barrios, kaj funkciigis unu el liaj fiŝkaptaj boatoj.

Miguel remadis, dum la triopa reto etendiĝis malantaŭe kun spuro de ŝaŭmo. La direktoro, malkroĉante unu manon por montri pli da kuraĝo, aldonis:

— Vi fiŝkaptas kiel antaŭ cent jaroj. Miaj ŝipoj scias, kie estas la fiŝoj, antaŭ ol ili forlasas la kajon.

Miguel ne respondis, kaj tiu silento iritis lian gaston. Li iris ĝis la pobo, ekfunkciigis la motoron kaj direktis sin al la triopa reto de la antaŭa tago. La pruo leviĝis super la ondoj kaj la ekstera motoro tranĉis la akvon bruege, postlasante breĉon de blanka punto. La maro fariĝis pli nigra ĉiuminute.

Alejandro Arias, la direktoro, estis juna ĉefurbano, diplomiĝinta kun honoroj ĉe Harvard, kaj li alvenis al Caña Brava tiun saman posttagmezon. Samtempe kiam la novaj ŝipoj albordiĝis ĉe la kajo, en la antaŭvespero de la inaŭguro de la haveno, li envenis surtere. Malantaŭ li, en kamionoj, la festo, per kiu li intencis gajni la vilaĝon: manĝaĵoj, brando kaj la plej bona akordionisto de la momento.

Li estis elirinta el la instalaĵoj je la krepusko, sola, kun flora ĉemizo kaj safara pantalono, kiuj ne forigis de li la aspekton de perdiĝinta turisto. Li konkeros tiun vilaĝon per la sola afero, kiun li kunportis: sia entreprenista karismo. Sur la plaĝo, antaŭ la kabano de Juan Barrios, li estis trovinta junulon sidantan sur leda tabureto, kun triopa reto etendita antaŭ si kiel kurteno kaj aluminia kudrilo en la mano, fermante la ŝiritajn partojn per rapidaj nodoj.

— Alejandro Arias, la direktoro de la kompanio — li diris, kun la mano etendita. — Kiel vi nomiĝas?

— Miguel Campos — diris la junulo, sen ellasi la kudrilon.

Alejandro parolis pri tio, kiom multe la kompanio faros por la regiono. Miguel, kiu daŭre nodis sen rigardi lin, demandis lin:

— Ĉu vi iam fiŝkaptis, sinjoro direktoro?

— En Contadora. Marlino, tricent funtoj — ridis Alejandro. — Ĝi batalis kontraŭ mi. Oni devas esti viro, vere.

— Do venu kun mi. Mi metos ĉi tiun triopan reton kaj eltiros tiun, kiun ni metis hieraŭ. Por ke vi komencu koni tiujn, kiuj nutros vin.

Alejandro akceptis, ŝajnigante kuraĝon, kiun li ne havis. Juan Barrios, kiu ĉion aŭdis el la portiko, diris nenion. Kelkaj kune trenis la lignan boaton ĝis la bordo, kie la ondoj kaj kelkaj puŝoj faris la reston.

Nun la flavaj buoj aperis antaŭe, leviĝante kaj malleviĝante sur la ondoj, markante la lokon de la reto. Miguel malŝaltis la motoron kaj lasis ilin alveni.

— Rigardu, Miguel — diris Alejandro, per tono, kiu volis esti malavara. — Vi plaĉas al mi. Kiam la ŝipoj funkcios, mi bezonos kelkajn ĉi-tieajn junulojn. Ne pro la bildo, sed ĉar ni volas… vi komprenas min. Pripensu tion.

— Kion pensas malriĉa fiŝkaptisto kiel mi, tio ne devus multe zorgigi la direktoron de granda entrepreno — respondis al li Miguel, per tono, kiu hirtigis lin kiel hundon. — Helpu min eltiri ĉi tiun reton, sinjoro, por ke vi lernu ion pri la metio.

Vundita en sia fiero, Alejandro prenis la reton kiel eble plej bone, kaŝante la naŭzon kaj murmurante inter la dentoj. Kaj dum ili malimplikis la fiŝojn el inter la dikaj fadenoj, Miguel nomis ilin al li:

— Ĉi tiu estas kalva korvino. Ĉi tiuj kvar estas ruĝaj lutjanoj. Ĉi tiu ĉi estas bluulo. Ĉi tiuj du estas martelŝarkoj. Kaj tiu, kiun vi ĵus lasis foriri, estis flavbuŝa korvino.

Alejandro serĉis en la poŝo de la pantalono kaj eltiris svisan tranĉileton. Li malfermis ĝin, kaj per ĝi tranĉis la ventron de fiŝo, eltiris la internaĵojn kaj ĵetis ilin en la maron. Dum li lavis la fiŝon en la akvo, li diris al Miguel:

— Ĉu vi vidas, ke mi konas la metion?

— Vi konas ĝin perfekte — respondis Miguel, serene. — Sciu, ke pro tiu sango, kiun vi ĵus ĵetis en la akvon, post unu minuto ni estos ĉirkaŭitaj de ŝarkoj. Kaj nokte la ŝarkoj ne eliras por promeni: ili eliras por manĝi. La sango frenezigas ilin.

— Ĉu vi mokas min? — kriis Alejandro, malfacile stariĝante, kun la tranĉileto en la mano. — Ĉu vi kredas, ke vi estas pli viro ol mi?

Miguel rigardis lin en la okulojn. Li ankaŭ stariĝis, kaj eltiris el sia pajla logaĵujo du grandajn tranĉilojn por purigi fiŝojn. Li paŝis al li, dirante:

— Vi parolas tro multe.

Alejandro vidis lin veni, paralizita apud la motoro, kun glacia koro. Miguel kliniĝis apud li kaj tranĉis per la tranĉilo la kaŭĉukan tubon, kiu kunigis la benzinujon kun la ekstera motoro. Li prenis la pagajon kaj ĵetis ĝin en la akvon, malproksimen de la boato. Poste li elektis du fiŝojn, el la plej grandaj, kaj malfermis iliajn ventrojn. Per unu li frotis sian korpon, la haŭton kaj la vestojn, ĝis li estis trempita en la sango de la ĵus mortinta besto. Ne ĉesante rigardi lin en la okulojn, li prenis la alian kaj faris same al Alejandro: la kapon, la brakojn, la floran ĉemizon. Kiam ambaŭ estis banitaj en sango, li metis en lian manon unu el la du tranĉiloj.

— Prenu. Vi eble bezonos ĝin, se la ŝarkoj atakos vin. Ĉu vi vidas tiujn lumojn, tiujn, kiuj flagras ĉe la horizonto? Tio estas Caña Brava. Ĝi estas la plej proksima marbordo. Uzu ilin por orientiĝi, por ke vi ne naĝu rondire. Ĝis revido sur la bordo!

Dirinte tion, li metis la tranĉilon en sian zonon kaj ĵetis sin en la maron. Alejandro alproksimiĝis al la boatrando kaj rigardis la turbulan akvon; li vidis lin aperi sur la surfaco pli antaŭe kaj naĝi al la lumoj dum kelkaj sekundoj, ĝis li perdis lin el la vido.

Jam falis la nokto kaj oni vidis preskaŭ nenion, krom kelkaj steloj. Li vane provis ekfunkciigi la motoron. Li provis distingi en la mallumo la flosantan pagajon. Baldaŭ li konsideris sin mortinta. La milda frapetado de la ondoj kontraŭ la flanko de la boato akompanis liajn singultojn, dum li drivis en la nokto de la malferma maro.

Post tri horoj, Miguel Campos, pura kaj seka, atingis lin per alia boato, kun du fiŝkaptistoj.

— Ĉu vi ankoraŭ estas ĉi tie? — li demandis lin, surboatiĝante. — Mi atendis vin por vespermanĝi ĉe Juan Barrios, sed ĉar vi ne venis, vespermanĝis ni.

Alejandro diris eĉ ne unu vorton. Miguel eltiris el la poŝo novan kaŭĉukan tubon, metis ĝin inter la ujon kaj la motoron, iom pumpis kaj ekfunkciigis senprobleme. La du boatoj revenis al Caña Brava saltante super la ondoj, en la mallumo, sen ke la viroj interŝanĝis vorton.

Sur la plaĝo atendis Juan Barrios kun lampo. Li rigardis la floran ĉemizon, rigidan pro sekiĝinta sango, kaj poste li rigardis Miguel.

— Iru lavi vin, sinjoro — li diris al Alejandro. — En la kabano estas akvo.

Kiam la direktoro foriris, la maljunulo estingis la lampon.

— Tion oni ne faras al iu ajn, Miguel.

Miguel, iomete sorisante, diris nenion.