Loko Polanco: Enkonduko

Unua vizito

En la seka sezono1 de 1996, mi estis invitita observi la kometon Hyakutake de grupo de amatoraj astronomoj el Panamurbo, gvidata de profesoro pri fiziko, amiko de mia familio. La loko, kiun ili elektis, situanta je kelkaj kilometroj for de ĉiu urba centro, havis belegan ĉielon, plejparte liberan de lumpoluo. Post pluraj horoj da observado de la kometo, dum kiuj ni povis vidi per teleskopo ankaŭ la ankoraŭ malproksiman kometon Hale-Bopp, ni ekvojaĝis reen al la ĉefurbo. Post kelkaj minutoj da vojo, ni haltis en proksima loko, kie, laŭ membroj de la grupo, estis ŝtono kun gravurita desegnaĵo, kiun ili interpretis kiel abstraktan reprezentadon de kometo, kaj ankoraŭ aliaj dezajnoj. Dum kvaronhoro, ni esploris la surfacon de la ŝtono per poŝlampoj kaj ekzamenis la desegnaĵojn. Post kiam mi ĵetis unuan rigardon, la kometo ŝajnis al mi pli ĝuste raŭpo, ĉar ĝi havis vizaĝon, antenojn kaj spiralajn piedojn.

Io pli ol raŭpo

Post kelkaj momentoj da kontemplado, mi antaŭsentis, ke estas io pli. Mi rimarkis, ke la korpo de la raŭpo, formita de tri rektaj linioj, celis rekte al unu kardinala punkto: la Oriento. Ĉe ĝiaj flankoj, elstaris tio, kio ŝajnis ses paroj da spiraloj aŭ ansoj. Sur la alia vizaĝo de la ŝtono estis pli malgranda raŭpo, kun tri paroj da spiraloj aŭ ansoj. Ankaŭ ĝia korpo celis al kardinala punkto: la Okcidento. Tiu vicigo de la rektaj korpoj kun la kardinalaj punktoj (precize tiuj, en kiuj la Ekliptiko renkontas la horizonton) igis min pensi, ke tiuj sulkoj gravuritaj en la roko estis io pli ol dekoracio: ili devis havi celon. Kaj tiu devis rilati al la Suno, la Luno aŭ eble ambaŭ. Mi parkerigis la desegnaĵon de la granda raŭpo, ĉar ni devis foriri. Meditante dum la hejmenvojaĝo, mi komprenis, ke tio estis kalendaro, verŝajne por determini la pluvojn. Mi decidis reveni je la sekva okazo, por fari fotojn.

Dua vizito

Post preskaŭ kvar jaroj da atendo, mi revenis al la ŝtono la 14-an de februaro 2000, kun mapo de la areo, fotilo kaj pluraj koloraj kretoj. Mi trovis pli multajn desegnaĵojn ol mi memoris, kaj la plejparto el ili montriĝis vicigitaj kun la Oriento kaj la Okcidento. Kun la helpo de amikino, kiu loĝas en la areo, mi markis la konturon de ĉiuj desegnaĵoj de la ŝtono per kreto, kaj mi fotis ilin.

Kiam mi restis sen filmo, mi rapide desegnis skizon de tiu, kiun mi konsideras kalendaro de pluvoj, urĝata de la taksio, kiu atendis. Naŭdek minutoj kaj unu filmrulaĵo ne sufiĉis.

Sciigo de la ekzisto de la ŝtono

Mi prezentas en ĉi tiu retejo, kiu estas enreta ekde la sama 14-a de februaro 2000, la fotojn de la desegnaĵoj. Mi prezentas ankaŭ geografiajn informojn pri la loko, priskribon de la ĉirkaŭaĵo, kompletan katalogon de la desegnaĵoj de Polanco kaj prezenton de mia hipotezo pri la signifo de tiuj desegnaĵoj, precipe la kalendaro de pluvoj. Krome, sabate la 19-an de februaro 2000 mi kontaktis ĵurnalistojn de la panama gazeto La Prensa por komuniki al ili la ekziston de la desegnaĵoj kaj senpage proponi miajn fotojn por la publikigo en la gazeto, kun la celo informi la plej grandan eblan nombron de panamanoj pri ĉi tiu ignorata heredaĵo. Tiel, en la sekcio Imágenes de sabato la 26-a de februaro 2000, tuta paĝo kun miaj fotoj de la desegnaĵoj aperis sub la titolo ‘La Piedra de Polanco’ (“La ŝtono de Polanco”).

Tria vizito

Mi revenis al la ŝtono la 22-an de decembro 2002, akompanate de D-ro Pablo Moreno-Franco kaj la arkeologo John Griggs, kiu faris esplorojn por la Smithsonian-Instituto pri Tropikaj Esploroj. Ni trovis novan desegnaĵon sur la orienta vizaĝo de la ŝtono, eble la plej bela el ĉiuj. Mi donis al ĉi tiu desegnaĵo la numeron 00. Mi faris skizon de la desegnaĵo surloke. Mi ne fotis ĝin, ĉar mi ne volis marki la desegnaĵon per kreto, laŭ rekomendo de Martin Künne. Mi faris skizon de la petroglifo, kiun mi reproduktas en ĉi tiu retejo.

Mi invitas la leganton fari sian propran hipotezon pri la signifo de ĉi tiuj desegnaĵoj.