La viro, kiu alvenas

La viro iras laŭ la vojo, sola. La nokto daŭras en cindrecaj ombroj, apenaŭ distingeblaj sub la malkreskanta luno. Nur la murmuro de liaj kutaroj1 kaj la spirado de maljuna fumanto perturbas la silenton. En lia mano, la alumeto ekflamas por bruligi la pipon.

La varma aromo de tabako iom trankviligas lin. La griloj kantas inter la proksimaj arbustaroj. Estas mallume: lia mano glitas ĝis la zono kaj palpas la tenilon de la maĉeto. Li denove suĉas, gustumante la fumon momenton en la buŝo. Li rigardas al la ĉielo.

— Chejito, diablo!

La nokto glutas la paŝojn, akcentante la senton de soleco. Lia edzino sendis voki lin al la salejo, kie li tendumis, ĉar estis la seka sezono2, kiam la salviroj devas tage kaj nokte gardi la salbasenojn, por ke la altmaro ne forportu ilin. “Via virino diras, ke vi revenu, ke via filo forkondukis knabinon”. La patrino eksciis matene, ĉar la onidiro kuris tra la vilaĝo: “Chejito, tiu de Naya, forkondukis nokte Esperanza, la filinon de Mecho, tra la fenestro de la kabano, sur ĉevalo, kiun pruntedonis al li Licho Huertas”.

La viro alvenas al rojo kaj senŝuiĝas. Kun la kutaroj en la mano, li transiras la malvarman torenton. La polvo de la vojo envolvas la malsekecon de liaj piedoj. Li ekvidas pli antaŭe la lumon de petrollampeto, kiu eskapas tra la fenestro de domo el kanoj kaj koto, kiel fajra anĝelo, kiu fuĝas el abismo.

— Ho, Chejito! Kia stultulo vi estas!

Li denove suĉas la pipon, senhaste, longe enspirante. La ardo ruĝigas lian vizaĝon. Li ellasas la fumon, kaj kun ĝi gustoplenan salomon3, klaran kaj fortan; tiun salomon de la animo, kiu distingas lin inter la salistoj. Ĉe la krio, kiu resonas inter la prunarboj, la lumo de la petrollampeto malfortiĝas. La domo restas malluma kaj silenta, atendante la viron, kiu alvenas.

— Mi donos al li bonan vipadon.

Li haltas antaŭ la domo, simila al salkolono; io ĝenas lian penson. Li iom meditas: la rememoroj de lia juneco trapasas lian menson, kiel ardeoj, kiuj flugas al la mangrovoj. Antaŭ jaroj li kaj Naya, ĵus maturiĝinta frukto, estis enamiĝintaj. Ili faris planojn kaj promesojn. Li forŝtelis ŝin iun nokton kaj portis ŝin sur ĉevalo ĝis la rivero. Ekde tiam ili vivis kune, en tiu simpla feliĉo, kiu, ĉar ĝi estas konstanta, fariĝas preskaŭ nesentebla.

En lia vizaĝo, malmola kiel ledo, oni antaŭsentas sorison. Lia koro moliĝas. Lia perspektivo ŝanĝiĝas. Lia animo ĝojas pro la kuraĝo de la filo. Li denove salomas.

La luno endormiĝas malantaŭ la montetoj.