Semante urtikojn
Maŝintradukaĵo de la originalo, ankoraŭ ne reviziita de la aŭtoro.
Originalo en la hispana
La pozicio de Javier Solana favore al vendado de armiloj al Ĉinio estas nerespondeca, milde dirite. La ĉefo de la ekstera politiko de Eŭropa Unio asertas, ke Ĉinio progresis rilate al homaj rajtoj, kaj per tio li pravigas la nuligon de la armila embargo, kiun Eŭropo trudis al Ĉinio pro la masakro de Tiananmen en 1989. Reale, ia ajn progreso pri homaj rajtoj, kiu eble okazis en Ĉinio, ne ŝanĝis la fakton, ke tiuj ankoraŭ estas malkaŝe malrespektataj sub la reĝimo.
Kiel ekzemplon, konsideru la kazon de la ĵurnalisto Zhao Yan, korespondanto de la New York Times, kiu estis arestita pro tio, ke li laŭdire “malkaŝis ŝtatajn sekretojn”, verkante novaĵon, kiu antaŭdiris la retiriĝon de Jiang Zemin. Ĉi tiu ĵurnalisto estas en malliberejo jam de ses monatoj, izolita, sen proceso kaj sen advokato, sendefenda kontraŭ la ekscesoj de sia propra registaro. Ĉu al tia registaro Solana volas vendi armilojn?
En ĉi tiu momento, kiam Ĉinio ĵus aprobis leĝon, kiu rajtigas la uzon de forto, se Tajvano disiĝos, vendi armilojn al Ĉinio estus kiel verŝi benzinon sur fajron. Tio povus komenci armilvetkuron, en kiu Eŭropo liverus armilojn al Ĉinio, dum Usono liverus ilin al Tajvano, tute malstabiligante la nunan delikatan ekvilibron de Azio. Estus pli bone por ĉiuj strebi, per neperfortaj vojoj, al daŭra progresado direkte al konstanta paco.
Tia sinteno de Solana estas al mi neklarigebla. Eble li esperas, ke la vendado de armiloj al Ĉinio rezultigos injekton de kontanta mono por Eŭropo, samtempe kiam la kresko de Ĉinio kiel milita potenco forprenos forton de la unupolusismo de Usono. Ĉi tiu geopolitika fuŝaĵo estas ege danĝera, kaj la eŭropaj gvidantoj devas rezisti la tenton akiri ekonomian profiton koste de la monda stabileco.
Cetere, aliaj eraroj — same fatalaj — estas farataj de Junichiro Koizumi, ĉefministro de Japanio, lando kun longa milita historio kontraŭ Ĉinio; eraroj kiel ŝanĝi la nomon de la armeo de Japanio por anstataŭigi ĝian defendan nomigon per pli agresema, kaj restarigi la instruadon de naciismo en Japanio.
La kaŭzojn de multaj grandaj militoj oni devas serĉi en tiaspecaj “malgrandaj” strategiaj eraroj, kiel tiuj, kiujn proponas Solana kaj Koizumi. Planti ĉi tiujn militajn semojn kaj atendi kiel rezulton la pacon estas kiel semi urtikojn kaj atendi, ke ekkresku rozoj.
Notoj
Ĉi tiu artikolo estis publikigita en la rubriko “Leteroj de legantoj” de la panama ĵurnalo La Prensa, la 24-an de marto 2005.