Revenas la porkino...

...kaj tordas la voston. Kiel ni antaŭdiris la 7-an de januaro 2003, Martín Torrijos fariĝis hodiaŭ la Prezidanto de ĉiuj panamanoj. Denove ni, la plimulto de la voĉdonantoj de ĉi tiu lando, tio estas tiuj, kiuj ne voĉdonus por la PRD eĉ se nia vivo dependus de tio, dividiĝis pro malgrandanimaĵoj, kaj ili denove venkis nin sen havi la absolutan plimulton de la voĉoj, same kiel en 1994.

Tamen, male al la pasinteco, ni estas ĉiam malpli multaj. La PRD, partio naskita en la kazernoj kaj komplico de la milita diktaturo dum preskaŭ du jardekoj, kiu eble ŝanĝis sian haŭton sed ne sian animon, vidis la nombron de siaj voĉdonantoj kreski vertiĝe, de triono ĝis preskaŭ duono de la balotantaro, kiel sekvo de la mediokra registarado, kiun la Arnulfismo faris dum ĉi tiu lasta periodo.

La afero estus tute alia, se Mireya Moscoso estus plenuminta sian historian respondecon revivigi la demokration, starigante la duan balotrondon en la elekto de la Prezidanto, la devigecon de antaŭbalotoj ene de la politikaj partioj kaj la liberan kandidatiĝon al ĉiuj elekteblaj postenoj. Sed estis tro multe postuli tion de la Prezidantino Moscoso, kies partia miopeco estas apenaŭ superata de tiu de ŝiaj sekvantoj, kaj kies registaro - makulita de multaj koruptoskandaloj - ricevis hodiaŭ kolosan punan voĉdonon.

Ni panamanoj hodiaŭ denove transdonis la potencon al la partio, kiu estis la politika brako de la diktaturo, tiu, kiun komencis Boris Martínez en 1968 kaj kiun Omar Torrijos komandis dum dek tri jaroj de absoluta potenco, kiu suferigis nin dum 21 jaroj sub la milita boto, kiu kostis al ni tiom da mortintoj kaj tiom da persekutado, kaj kiu estis elŝirita per la doloro kaj la sango de la miloj da viktimoj de la fifama milita invado de 1989.

Martín Torrijos ne kulpas pri la pekoj de sia patro, sed, laŭ mia opinio, alvokante tiel ofte lian nomon en politikaj agadoj kaj publike deklarante, ke la forpasinta diktatoro estas lia “modelo”, li ne sufiĉe distanciĝas de la pereiga ombro de tiu epoko de subpremo, kies vundoj ankoraŭ ne cikatriĝis pro manko de justeco en nia sistemo kaj de pento ĉe la kulpuloj.

En ĉi tiu momento, la plej bona scenaro ŝajnas esti esperi, ke, same kiel la Taŭro faris post kvin jaroj da aroganteco kaj eraroj, Martín respektu la demokratian kontinuecon, kiam li devos transdoni la regadon al la sekva registaro elektita per la popola voĉdono en 2009, en travideblaj elektoj. Ŝajnas tre malfacile fari pli malbonan registaradon ol tiu de Mireya Moscoso, sed kun sia nesperteco kaj la konsilado de la “malnova skolo” de la PRD, Martín povus sukcesi pri tio.

Mi dankas al la eksprezidanto Endara, ke li klopodis savi la dignon de ĉi tiu lando. Li ne perdis, ĉar li jam servis la patrujon siatempe kiel malmultaj prezidantoj faris. Perdis ni ĉiuj, la panamanoj, kiuj kredas, ke la manoj de la PRD restas makulitaj, pro ago aŭ pro neago, per la sango de la pastro Héctor Gallego, de la doktoro Hugo Spadafora kaj de ĉiuj aliaj viktimoj de la diktaturo, kiuj ne ricevis justecon, kies ostojn ni ankoraŭ elterigas; la panamanoj, kiuj ĉiam kredis, ke Panamo estas bona ideo, ke ĝi ankoraŭ eblas kaj ke ĝi valoras la penon.

Restas al ni la konsolo, ke la panama kvazaŭdemokratio, kvankam ĝi ne pliboniĝis (ĉar ankoraŭ necesas efektivigi la duan balotrondon, la liberan universalan kandidatiĝon kaj la devigecon de la antaŭbalotoj), almenaŭ restis staranta, ĉar la popolo parolis kaj ĝia voĉo estis respektata. La prezo de la demokratiaj sistemoj estas, ke la erarojn oni pagas sur la propra haŭto. Mi esperas, ke mi malpravas, sed mi kredas, ke dum ĉi tiuj kvin jaroj ni havos pli ol sufiĉe da tempo por penti.