Legante inter la linioj

Laŭ La Prensa de hodiaŭ, la vicprezidanto Samuel Lewis Navarro asertis, ke la malfermo de la ŝtopilo de Darién ne estos farita sen antaŭaj studoj pri la media, socioekonomia kaj sociopolitika efiko en la regiono, kaj ke oni konsideros la opinion de la loĝantaroj, kiuj loĝas en la provinco Darién. Tiu deklaro havis sur mi efikon kontraŭan al tiu, kiun mi supozas, ke Lewis deziris produkti. Post tiom da “madrugonazos”1, ni panamanoj lernis legi inter la linioj. La deklaro de la Vicprezidanto (kiel ĝin raportas La Prensa en tiu novaĵo) restas nesufiĉa, kaj mi dubas, ke ĝi sukcesos trankviligi la maltrankvilon, kiun sentas la loĝantaro rilate al ĉi tiu temo. Kial li rilatas nur al la efiko, kiun la ŝoseo havus en la regiono de Darién, sen mencii la efikon sur la tuta lando? Kial li asertas, ke oni konsideros la opinion de Darién, sen mencii la opinion de ĉiuj panamanoj?

Konekti Darién kun Kolombio per ŝoseo estas la plej malbona eraro, kiun povus fari la registaro de Panamo. Sudameriko profitas komerce; sed kion gajnas Panamo? Aftan febron, pli da kontraŭleĝa enmigrado kaj pli da narkotrafiko, kun la respektiva kresko de la incidenco de terorismo, forkaptoj kaj murdoj rilataj al la drogoj. La fabelo, ke malfermita Darién estos pli facile gardebla ol fermita Darién, neniu englutas, kiu havas pli ol unu litron da cerbo en la kranio. Krome, la tono de Lewis Navarro ŝajnas insinui, ke la Registaro alprenos la temon kiel aferon de Darién, kiam fakte ĝi estas temo de nacia sekureco. Fari ŝoseon en Darién ne samas kiel fari ŝoseon en Parita, ĉar ĝi pliigas la vundeblecon de la nacio forigante la timindajn fizikajn barojn, kiuj nuntempe protektas Panamurbon kaj grandan parton de la lando kontraŭ la lavango de malbonoj, kiu hodiaŭ dronigas Kolombion, la landon kun plej multaj malobservoj de homaj rajtoj en la amerika kontinento.

Ŝoseo ĝis Kolombio estus memmortigo por la lando; la temo neniam devintus esti konsiderata, kaj ĝi devas esti forigita el la tagordo de la Registaro.