Socia tertremo

Laŭ La Prensa, Daniel Kaufmann (spertulo de la Monda Banko pri temoj de korupto) indikis lastatempe, ke antaŭ unu jaro en Ĉilio, kiam la popolo malkovris, ke la fonduso asignita al la Prezidento estis uzata por politikaj celoj, ekestis “socia tertremo”, kiu rezultigis la forigon de tiu fonduso.

Bedaŭrinde, Panamo ne estas Ĉilio. Panamo estas Panamo. Mi preferus pensi, ke en Panamo okazus la sama, se iam la popolo malkovrus, ke vera estas tio, kion multaj jam suspektas pri la uzo de la prezidenta fonduso. Tamen, la lastatempa historio sugestas al mi, ke la panama popolo havas tre malbonan memoron, kaj iom post iom alklimatiĝis al la korupto, cedante la moralan vigloron kaj la kapablon de indigno, kiuj mankas por entrepreni “sociajn tertremojn”, kiuj ebenigu la meandrojn de la kreola1 politiko, elfositajn post jarcento da registara mezboneco kaj popola kunkulpeco. Ne ekzistas pli bona specimeno ol la afero CEMIS: ŝajnas, ke la multoblaj publikaj konfesoj de pluraj eminentaj politikistoj ne sufiĉis por ke tiu temo estu juĝata kiel indikas la deco; kun miro ni vidas hodiaŭ, kiel la afero estis entombigita viva kune kun la justeco, kiel tute senĝene la implikitoj balais ĝin sub la tapiŝon, apogante sin sur teknikaĵoj.

La konsolo, kiu restas en nia koro, estas scii, ke la justeco ekzistas kaj ĉiam venas, eĉ se ĝi ne estas homa, evidenta kaj tuja. La mokantoj ne ridos laste. La gigantoj de la etiko, inkluzive la grandajn profetojn, instruas al ni, ke neniu sekreto restas nerivelita kaj ke la eterna pesilo pagas al ĉiu laŭ lia morala saldo, kvankam la debetoj estu kaŝitaj sub la mantelo de koruptaj institucioj kaj la kreditoj estu anoncataj per trumpetoj en la placo.