Kutaroj vs NIKE

Mi tre timas, ke kun la trudo de la Tutmondigo de la Merkato, ili finos tutmondigi nian (jam sufiĉe tutmondigitan) tendencon vesti nin kaj — ĝenerale — konduti laŭ importitaj kanonoj. Mi konfesas, ke mi neniam komprenis, kial la plimulto de la junaj panamanoj preferas ĉapon de “Major League” anstataŭ “pintao” ĉapelon1 (la ĉapeloj estas multe pli fajnaj kaj valoraj, cetere). Aŭ kial ili preferas sveteron de la NBA anstataŭ liberan ĉemizon el manta sucia2 aŭ ĉemizon camisilla3 de Tonosí. Aŭ kial ili preferas porti sportŝuojn anstataŭ paron da kutaroj4. La kutaroj estas pli freŝaj. La kutaroj estas pli malmultekostaj. Kaj precipe: la kutaroj estas niaj!

Bedaŭrinde, kelkaj junuloj — krom ne uzi la nacian — rigardas kun malestimo tiujn el ni, kiuj ja uzas ĝin. Multfoje mi sentis sur mia nuko la frapon de la rigardoj de perplekso kaj malestimo de tiuj personoj, kiuj (en komerco, sur strato aŭ en institucioj) vidas min veni kun miaj kutaroj kaj mia “pintao” ĉapelo. Mi estas fremdulo en mia propra lando pro vestiĝi per la tradicia.

Necesas trovi ekvilibron, kiu permesu uzi la nian fiere. Kaj neniam malestimi ion pro la simpla fakto, ke ĝi estas panama. Pli ĝuste, doni preferon al la nacia, kaj samtempe, ĉiam ĉerpi la plej bonan profiton el la teknologio de la importitaj produktoj, kiuj faciligas nian vivon. Ne fari tion estus malsaĝaĵo, same kiel se ni forgesus niajn radikojn.

Por fari ekzercojn, mi bezonas stabilecon kaj remburon: tial mi uzas sportŝuojn. Sed miaj kutaroj estas tio, kion mi uzas por veni al klasoj. Ilin faris mia amiko Yeyo, unu jaron antaŭ ol morti, kaj ili havas jam pli ol 5 jarojn.

Baldaŭ mi aĉetos al mi “pintao” ĉapelon (mi perdis la antaŭan), kaj mi uzos ĝin ofte, kiel amoran poemon al mia patrujo, kiel flagon de libereco, kiel himnon de ribelo antaŭ la fremda trudo de modo kaj de idealoj, kiuj ne estas niaj. Kaj mi promenos tra ĉi tiu sama koridoro, fiere, kun ĝi sur mia kapo.